© Roz Kohen

Roz Kohen "Yahudi İstanbul'unu / İstanbul Yahudileri'ni" çiziyor ve anlatıyor: İstanbul'da Yahudiler ve Yahudi Yaşamı

Hiç beklenmedik bir sonbahar gününde babamın en son çocukluğunda gördüğü teyzeoğlu David Haleva, Melek Apartmanı'nın kapısında belirmişti. David ailesiyle çocukluğunda Beyrut'a taşınmış ve orada yeni bir yaşama başlamış, ondan sonraki hayatını ve kendi ailesini orada kurmuştu. Akşam babam eve gelip karşılaştıklarında, ikisinin de mutluluğu gözlerinden okunuyordu.

Doğdukları ülkeden ayrılan çocuk muhacirler, bana sorarsanız, yaşamlarına çeki düzen verdiklerinde, hep eski dost ve akrabaları görmeye gelirler...

David Haleva'nın artık övüneceği çocukları, evlenme çağındaydı ve Beyrut'ta küçük bir kırtasiye dükkanı işletiyordu. İstanbul'da geçirdiği bir hafta süresince, eski mahalleleri ve mesire yerlerini dolaşırken, babamla; geçen 40 yılın arasını kapatmaya çalışıyordu. Ondan sonraki yıllarda, taşındığımız yeni ülkelerden, onun ailesiyle haberleşmeye devam ettik. Kimimiz, İstanbul'da; kimimiz Tel-Aviv'de; Stocholm'da; Nashville'de; Toronto'da ve Londra'da olsak da David Haleva'nın 1950'lerdeki bu bir haftalık ziyareti, Devora ve Estreya'nın torunlarını o gün bu gündür bir araya getirdi, getiriyor...

Roz Kohen: "Yahudi İspanyolcasında 'eşek' kelimesinin rolü büyük olup, günlük yaşantımıza değişik şekillere bürünüp girer. Kaba - saba kibar görünmeye çalışan biri "yularsız eşek" iken, kravat takıp bilmiş görünmek isteyenleri "yularlı eşek"tir. Bu sevimli hayvan, Yahudi Nasreddin Hoca-Coha'nın yoldaşı olup, hem neşe hem üzüntü kaynağıdır. Amaçsız eşek bazen komşuların işlerini görse de, zaman zaman büyük zarara yol açar. Kısacası eşeklerden hem nefret ederiz, hem de çok severiz."

Roz Kohen "Yahudi İstanbul'unu / İstanbul Yahudileri'ni" çiziyor ve anlatıyor: İstanbul'da Yahudiler ve Yahudi Yaşamı

Sıcak bir ağustos sabahı, erkenden İsrail'e ailesi ile göç etmeye hazırlanan amcam Nesim ve ailesini yolcu etmek üzere limanda buluşmuştuk. Yepyeni "Marmara" yolcu gemisi Karaköy rıhtımında toplanmış gözü yaşlı muhacirleri yeni ülkelerine taşımaya hazırlanıyordu. Yıllar sonra karşılaştığım kuzenim Leon, altı gün süren İstanbul-Hayfa yolculuğunu ve gemide geçen günleri ayrıntıyla hatırlar. Benim hafızamda ise, sadece ayrılık sırasında babalarımızın hüzünlü halleri, ve o sabahın kasvetli sıcağı yer etmiş. O zamanlar altı yaşındaydım...

Roz Kohen "Yahudi İstanbul'unu / İstanbul Yahudileri'ni" çiziyor ve anlatıyor: İstanbul'da Yahudiler ve Yahudi Yaşamı -

Harbiye'deki Hilton Oteli yeni açıldığında, 23 Nisan Çocuk Balosu'na gidebilmesi için, ablam Dora'ya Beyoğlu Pasaj'daki Rum terzi, bir organza elbise dikmişti. "Balo"yu annemle ancak kapıdan başımızı uzatınca görmüştük. Çizdiğim resim, ikinci sınıf öğretmenim Naile Akıncı'nın dikkatini çekmişti. Ressam Naile Akıncı ile çocukluğumdan beri süre gelen dostluğum, işte böyle başlamıştı...