Turgut Koca / Zeki Onaran: Gül Deste. Nefesler - Ezgiler - Notalar. Bektaşi Kültür Derneği Yayınları: 3, Ankara 1998: 129-130; "Hicaz" makamında "Devrihindi" usûlünde nefes

Lâmekân elinden misafir geldim
Şu fena mülküne bastım kademe
Nerenin selâmın getirdin dersen
Elest bezminden geldim bu deme

Şu fena mülküne gelip giderken
Sarban olup Hak katarın yederken
Çamurun yoğurup balçık ederken
Arkam ile su taşıdım Adem’e

Şu fena mülküne gelip gitmeden
Can tohumu derler ekip biçmeden
Makamım kaldırıp tamam etmeden
Arş yüzünden yönüm döndüm kıbleme

Kıblem beni ben kıblemi bilüptür
Enbiya evliya ondan gelüptür
Ben bilirim anam benden oluptur
Ol vakitte nikâh kıydım anama

Ben babamı kucağımda uyuttum
Kudret südile emzirdim büyüttüm
Muhkem tutup kalbim evin arattım
Şimdi gelmiş sultan olmuş obama

Ben obam içinde baki can idim
İlim idim nur idim iman idim
Cümle evliyaya ben canan idim
On sekiz bin halkı koydum obama

Ahmed erenlerin izin izleriz
Can evinde cananımız gözleriz
On İki İmam Şahmerdan'ı özleriz
Nurları göründü o dem dideme

Bkz. Turgut Koca / Zeki Onaran: Gül Deste. Nefesler - Ezgiler - Notalar. Bektaşi Kültür Derneği Yayınları: 3, Ankara 1998: 129-130

Sadettin Nüzhet [Ergun]: XVII inci asır Sazşairlerinden Pir Sultan Abdal. Evkaf Matbaası, İstanbul 1929: 39; metinden hariç "Pencügâh Makamında ve düyek îkaında (nefes)"

Derdim çoktur kangısına yanayım
Yine tâzelendi yürek yâresi
Ben bu dertten kande derman bulayım
Meğer Şâh elinden ola çâresi

Dürlü donlar giyer gülden nâziktir
Bülbül cevreyleme güle yazıktır
Çok hasretlik çektim bağrım eziktir
Güle güle gelir canlar pâresi

Benim uzun boylu serv-i reftârım[1]
Yüreğime bir ot düştü yanarım
Kıblem sensin yüzüm sana dönerim
Mihrabımdır kaşlarının aresi

Dîzar ile mehabbete doyulmaz
Mehabbetten kaçan insan sayılmaz[2]
Münkirler bin kere püf dise sönmez
Tutuşunca yanar aşkın çırası

Pir Sultan'ım kati yüksek uçarsın
Selâmsız sabahsız gelir geçersin
Aşku mehabetten niçün kaçarsın
Böyle midir elinizin türesi[3]

[1] çınarım: nüsha
[2] münkir üflemekle çırağ söyünmez: B. Atalay
[3] Pir Sultan Abdal’ım yüksek uçarsın: aynı nüsha

Bkz. Sadettin Nüzhet: XVII inci asır Sazşairlerinden Pir Sultan Abdal. Evkaf Matbaası, İstanbul 1929: 39; metinden hariç "Pencügâh Makamında ve düyek îkaında (nefes)" 

Bkz. Sadettin Nüzhet: XVII inci asır Sazşairlerinden Pir Sultan Abdal. Evkaf Mattabası, İstanbul 1929: 37; metinden hariç "Sabâ Makamında ve düyek îkaında (nefes)"

Güzel âşık cevrimizi
Çekemezsin dimedim mi
Bu bir rızâ lokmasıdır
Yiyemezsin dimedim mi[1]

Yemiyenler kalır nâçar
Gözlerinden kanlar saçar
Bu bir demdir gelir geçer
Duyamazsın dimedim mi

Bu dervişlik bir dilektir
Bilene büyük devlettir
Yensiz yakasız ğömlektir
Giyemezsin dimedim mi

Çıkalım meydan yerine
Girelim Ali sırrına[2]
Canü başı Hak yoluna
Koyamazsın dimedim mi

Âşıklar harabat olur
Hak katında kutlu olur
Mehabbet bal'dan tatlı olur[*]
Doyamazsın dimedim mi

Pir Sultan Abdal şâh'ımız
Hak'ka ulaşır yolumuz
On iki İmam katarımız
Uyamazsın dimedim mi[3]

[1] Yudamazsın dimedim mi : nüsha
[2] Bak şu âşıkın hâline ne gelir söyle diline : nüsha
[3] B. Atalay B.in kitabında bu nefes 4 benttir. D. Rûhullah'ın eserinde temamdır.
[*] Editörün notu: tatl'olur (?)

Bkz. Sadettin Nüzhet: XVII inci asır Sazşairlerinden Pir Sultan Abdal. Evkaf Mattabası, İstanbul 1929: 37; metinden hariç "Sabâ Makamında ve düyek îkaında (nefes)"

Yıllar boyunca topladığı ve yaptığı bir çok farklı enstrüman dahil tüm vurmalı çalgıları kendine özgü bir biçimde yorumlayan, en basit ritimleri bile çarpıcı bir anlatıma dönüştürebilen; Türk motiflerinin jazzcılar tarafından keşfedilmemiş örneklerini büyük bir heyecan ve ilgiyle jazz ailesinin tınılarına katan Okay Temiz'in "Derviş" adlı albümü 9 eserden oluşuyor.

Bektaşilik araştırmaların en önemli isimlerinden A. Yılmaz Soyyer "dervişlik" için, "Dervişlik muhibliğin bir üst aşamasıdır. Hazreti Muhammed aklı sembolize eder, Hazreti Ali aşkı sembolize eder. Manevi anlamda dervişliğe erişen aşka ulaşmış demektir. Ona yol gösterecek şey artık aşk'tır." diyor.

Bektaşi dervişi Şevki Koca da konuyla ilgili şunları kaydediyor:

"Bektâşî hizmet mertebeleri yakınlık duraklarına denk düşer. Bir Bektâşî muhibbi, tecelliyi Asar-ı Cemâl'i; bir Bektâşî dervişi tecelliyi Sıfat-ı Celâl'i; bir Bektâşî Babası da, Tecelliyi zât-ı Kemâl'i ifâde eden karşılıklardır. Buna, hüsnü-Cemâl ve vücud birliği denilir ki, kısaca karşılığı Aşkullah Sırrı demektir. Babagân-Nâzenîn Bektâşîlik'te kısaca dervişlik aşaması, Cem-ül Cem sırrının müteradifi olarak nitelenir ve her şeyin başlangıcı ve sonu olarak telâkkî edilir. Esasen derviş feyz-i Akdesi, baba ise, feyz-i mukaddesi temsil ederler. Babagân Bektâşîlik'te dervişlerin mücerred olanları olduğu gibi, müteehhil olanları da mevcuttur. Esasen, zahirdeki bu ayrılık, bâtında mevcut olmayıp cümlesi Cenâb-ı Hakk'ın nur esmasını, yani vücudsuzluğunu istimdat içindir. Mürşidin talebi ile, muhiblerin içinden bir can, Vakf-ı Vücud töreniyle derviş yapılır ve kendisine, hırka, kemer ve tac teslim edilir. Dervişlik, kelimenin tam manası ile hizmet basamağıdır. Derviş de sırası ile aşağıdaki onbir görevi tamamlamak zorundadır: Kilerci, Kahveci, Türbedar, Mihmandar, Kurbancı, Ayakçı, Çerağcı, Gözcü, Nakip, Ekmekçi, Ahçı (Aşçı). İşte bu hizmet konaklarını sabır ve tehammül ile idrâk eyleyen her derviş, mürşit ve muhibler tarafından ihtiyaca mukabil uygun görülürse, Bektâşî babalığına aday sayılır."

The Vulture, 7'00''
Va Va Va Va, 4'04''
After Peace, 5'10''
Confuced Harmony, 3'58''
Locust, 5'50''
Dervich Service, 8'54''
Silver Hand, 8'51''
Zumba, 4'49''
Dance for Peace, 4'40''

Okay Temiz

1939 yılında İstanbul'da doğdu. Ankara Klasik Müzik Devlet Konservatuarı'nda vurmalı çalgılar ve timpani eğitimi aldı. 1955'ten itibaren profesyonel müzik yapmaya başladı.

1957-1959 yıllarında Tophane Sanat Enstitüsü'nde eğitim çalışmaları yaptı; 1959-1967 yıllarında Türkiye'de Dans müziği orkestralarında çeşitli programlar ve şovlar sergiledi. 1967 yılında Ulvi Temel Orkestrası'na katılıp Avrupa'da büyük dans lokallerinde çalıştı. Aynı yıllarda İsveç macerası başladı. Orada doğaçlama alanında büyük etkisi olan trompetçi Maffy Falay ile tanıştı ve birlikte Sevda grubunu kurdular. Sonraki yıllarda Stockholm radyoları ve senfoni orkestrasına perküsyoncu olarak değişik renkler kattı. 

İsveç'te Amerikalı ünlü trompet ustası Don Cherry ile tanıştı. Jazz'ın önde gelen bu büyük ismi ile Temiz, senelerce festivaller, konserler ve plaklar yaptı. Afrikalı Basscı Johnny Dyani'nin de gruba katılmasıyla üçlü Amerika'nın en popüler müzik okullarından biri olan New Hemsher kolejinde dersler verdi. (1971) Türkiye'yi de ziyaret eden grubun Ankara'da verdikleri konser Sonet plak şirketi tarafından çıkarıldı.

Bir yıl sonra Temiz, albümünü güçlü basçı Dyani ve Güney Afrikalı trampetçi Mongezi Feza ile birlikte Xaba grubunu oluşturdu. Xaba grubu Temiz'in en önemli çalışmalarının başında gelir. Yapmış oldukları üç plak Sonet plak şirketi tarafından Skandinavya, Amerika ve İngiltere'de basılarak, bu çok özel grubun kısa bir sürede tanınması ve Jazz tarihinde ilgi ve saygı görmesi önemlidir. Avangart jazz olarak tanımlayacağımız bir sitilin çok değişik bir modelidir.

1974 yılında kurduğu İsveç Türk caz grubu Oriental Wind ile keman, saksafon, fülüt, klarnet, bas ve piano gibi batı kökenli enstrümanların yanı sıra zurna, ney, kaval, ud, saz, gayda ve sipsi gibi Türk enstrümanlarını bir araya getirerek ilginç bir senteze ulaştı. Bir dönem annesi Naciye Temiz de grubun içine katıldı ve İsveç'te bazı konserlere eşlik etti.

Oriental Wind grubunun ilk kurucuları piyanist Bobo Stensson, Bass'cı Palle Danielson, saksafoncu Lennart Aberg, Gayda ve Neyde Hacı Tekbilek gibi ünlü müzisyenlerdi.

Temiz 1990 yılına kadar İsveç'teki kültürel çalışmalarını sürdürdü. Makam müziğini jazz'a uygulama amaçlı çalışmaları sırasında Türkiye'den pek çok müzisyeni keşfedip onları dünya standartlarına taşıdı. Avrupa, Hindistan ve Amerika turları, konserler, albüm çalışmaları, seminerler birbirlerini takip etti.  1993 yılından sonra çalışmalarını Finlandiya'da sürdürdü ve orada kendisini ve çalışmalarını çok farklı boyutta etkileyen eşi Anna Temiz'le beraber oğlu Tomi'nin hayatına girişi gerçekleşti.  Aynı yıllarda Finlandiya'da Magnetic Band isimli albümü kaydetti. Jazz'ın doğaçlama ruhunu Afrika, Güney Amerika ritmi ile renklendirip geleneksel Türk ezgileri ile birlikte yorumlayan bir albüm çalışması oldu. Bu çalışma Yunanistan'da CD olarak basıldı. Ayın albümü seçildi ve aynı sene plak Down Beat isimli jazz dergisinde beş yıldız aldı. Okay Temiz 30 senelik Scandinavia'daki aktivitelerini İsveç Kültür Bakanlığı desteğiyle tüm dünyaya İsveç üzerinden dünya müzisyenleriyle ortak çalışmalar yaparak yaydı.

Tüm bu çalışmaları Türkiye'den dünyaya yaymak ve daha çok Türk müzisyeni ile beraber olmak amacıyla 1998 yılında uzun süreli kalamadığı Türkiye'ye Kültür Bakanlığı'nın desteği ile yerleşti ve buradaki çalışmalarına başladı. Selanik, Atina, Barselona, Budabeşte, Zürih, Ljubliana, Amsterdam, Roterdam, Lahey, Lizbon gibi Avrupa'nın önemli sanat merkezlerinde Türk ve dünya ritimleri tanıtım programları, seminerleri düzenledi. Ayrıca Kültür Bakanlığı Türk Müziği topluluğunda kadrolu sanatçısı olarak İstanbul, Ankara ve İzmir'de çeşitli konserler verdi. Avrupa, Amerika ve Hindistan'da yaklaşık 3300 konser verdi ve 350 festivale katıldı.

Afrika'nın, Güney Amerika'nın ve Hindistan'ın ritimlerini en iyi çalanlarıyla tanışıp görerek, dinleyerek, beraber çalarak ve onların çaldıkları aletleri  quicca, berimbau, parmak piyano, konuşan davulu yapabilmesini ve çalabilmesini öğrendi. Kendi el yapımı olan bakır davullar, "Elektrikli Sihirli Piramiti", deve ve koyun çanlarında yaptığı "Artemiz" isimli metal aleti de içeren geniş bir etnik ve elektronik çalgılar koleksiyonu var. Okay Temiz yıllar boyunca topladığı ve yaptığı bir çok farklı enstrüman dahil tüm vurmalı çalgıları kendine özgü bir biçimde yorumluyor ve en basit ritimleri bile çarpıcı bir anlatıma dönüştürebiliyor.

Okay Temiz - Derviş / Ada Müzik, 1998; Okay Temiz: Compositions, Drums, Percussion; Aka Gündüz: Ney; Tuna Ötenel: Piano, Alto Sax, Contrabass, D. D. Gouirand: Soprano Sax; Onno Tunç: Bass Guitar [Okay Temiz - Derviş (kaset) Yankı Müzik, 1989]