12. Uluslararası İstanbul Kukla Festivali bu yıl İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı desteğiyle 5 – 17 mayıs 2009 tarihleri arasında seyirciyle buluşuyor. Bugüne dek, başta Türkiye'den ustalar olmak üzere Japonya'dan Arjantin'e, Norveç'ten İran'a geniş bir yelpazeden 150 grubun kukla ve gölge tiyatrosu yorumlarını izleyiciyle buluşturan festival, bu yıl da yine pek çok ilke imza atıyor. Bu yıl festivalde Fransa, Rusya Federasyonu, Macaristan, İspanya, İspanya / Brezilya Ortak Yapımı, Japonya, Çek Cumhuriyeti, Almanya, Yunanistan, İran, İtalya ve Türkiye den seçkin gruplar katılıyor. Meydan AVM, Feridun Karakaya Sahnesi,Cennet Kültür Merkezi,Ümraniye Kültür Merkezi, Necip Fazıl Kısakürek KM, Sefaköy Kültür Merkezi'nde sahnelenecek oyunlar ücretsiz.

İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği'nin desteğiyle düzenlenen Kukla Festivali, 5 – 17 mayıs tarihleri arasında ilgiyle izlenecek gösterilere ev sahipliği yapıyor.

Farklı kültürlerden, modern ve geleneksel kukla örneklerinin sahneleneceği festivalde ayrıca Larry Read tarafından hazırlanan belgesel filmde Endonezyalı bir gölge oyunu sanatçısı ve Metin Özlen'in Karagöz yapım ve oynatım tekniği gösteriliyor. Ayrıca Türkiye'deki Karagöz sanatçıları üzerine hazırlanmış üç ayrı belgesel film (Gölge Ustası Gölgenin Canı, ve Hayal) gösteriminin yanı sıra kentin çeşitli bölgelerindeki atölye çalışmaları ve Akdeniz Kuklası Sempozyumu da ilgi çekiyor.

Festivalin Genel Sanat Yönetmeni Cengiz Özek ve İstanbul 2010 AKB Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmeni Dikmen Gürün'ün ev sahipliğinde gerçekleştirilen basın tanıtımında ilk sözü alan Dikmen Gürün, İstanbul 2010 AKB Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği'nin temel amaç ve hedeflerinden birinin geleneksel Türk tiyatrosunun önemli unsurlarından olan Karagöz ve kukla sanatını yaşatmak ve desteklemek olduğunu belirtti. Sözlerine İstanbul seyircisine bu türün en iyi örneklerini izletmeyi hedeflediklerini belirterek devam eden Gürün, Ajans olarak 2010 yılında da bu alanda çalışmalara devam edileceğini söyledi.

Cengiz Özek ise, festivalin 12. yılında İstanbul 2010 AKB Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği'nin desteğine teşekkür ederek başladığı konuşmasında festivalin Geleneksel Türk Tiyatrosu'na önemli katkılar sağlayan Türk Tiyatro tarihinde bir mihenk taşı olan 2008 yılında kaybettiğimiz Prof. Dr. Metin And'a ithaf edildiğini belirtti.

Uluslararası İstanbul Kukla Festivali'nin Genel Sanat Yönetmenliğini yürüten ve 33 yıldan bu yana kültür mirası Karagöz oyunlarını çağdaş yorumla yazıp sahneleyen Cengiz Özek, 5 kıtada, 25 ülkede, 75 şehirde geleneksel Türk Tiyatrosu özelliklerinden hareketle yazdığı çağdaş oyunlarıyla gösteriler yaptı ve yapmaya devam ediyor. Aynı zamanda UNIMA (Uluslararası Kukla Birliği) üyesi de olan Özek, festival kapsamında Büyülü Ağaç ve Çöp Canavarı adlı oyunlarını Türkiye adına seyirci ile buluşturuyor.

Festival Onur Ödülü'nün ise "Gölgeye Övgü" sergisi dolayısıyla İstanbul Modern'e 5 Mayıs 2009 Salı gecesi gerçekleşecek açılış gecesinde takdim edileceğini söyleyen Cengiz Özek; festivalde 12 Ülkeden her biri dünya çapında tanınmış 20 Grubun 17 farklı mekanda toplam 75 gösteri sunacağını ve festival programının oldukça zengin bir içeriğe sahip olduğunu belirtti.

Cengiz Özek ayrıca festival bünyesinde yer alacak diğer etkinliklerden bahsetti. Bunlar arasında Akdeniz Kuklası Sempozyumu, Mısır Kuklası Sergisi, Belgesel Gösterimleri, Karagöz Atölye Çalışmaları, Philippe Genty Topluluğu Atölye Çalışmaları, Söyleşiler yer aldığını ve festivalin kukla sanatının bir kez daha gündeme gelmesi açısından önemini vurgulayarak herkesi festivale davet etti.

İstanbul'da bir kukla devi: Philippe Genty Topluluğu

5 Mayıs 2009 Salı günü başlayacak olan festivalin öne çıkan grubu Philippe Genty Topluluğu. Festival dünyaca ünlü Fransız Philippe Genty Topluluğunu Türk izleyicisiyle ilk kez buluşacak olan "Zigmund Follies" adlı oyunlarıyla ağırlıyor. Objelerin fantastik dili üzerine çalışmalarını sürdüren Philippe Genty, dans, ışık, obje, hareket ve tiyatroyu bir arada kullanıyor ve bunu ustalıkla yaparken seyirciyi adeta büyülüyor. Philippe Genty Topluluğu festival bünyesinde İBB Şehir Tiyatroları Yeni Harbiye sahnesinde 12-13-14 Mayıs tarihlerinde 3 gün süreyle atölye çalışması gerçekleştiriliyor.

Festival Açılışı Jordi Bertran Topluluğu'ndan

Festivalin açılış gösterisi ise dünyanın en önemli ipli kuklacısı olarak kabul edilen Jordi Bertran Topluluğu'ndan nefes kesici bir gösteri. Joan Brossa'nın şiirleriyle kuklanın buluştuğu "Poemes Visuals".

Mısır Kuklası Sergisi

Türkiye'de Karagöz sanatının kaynağı kabul edilen ve Prof. Dr. Metin And'ın ısrarla üzerinde durduğu Memlük Gölge geleneği özel bir sergi ile İstanbul'da. Prof. Dr. Nabil Bahgat tarafından bir bölümü Berlin Müzesi, Kahire İslam Müzesi gibi müzelerden derlenen Geleneksel Mısır Kuklaları Sergisi'nde yer alan 60'dan fazla birbirinden farklı tarzda el yapımı nadide kuklalar ve gölge figürlerinin bir çoğu Aragouz geleneğini yansıtıyor.

Akdeniz Kuklası Sempozyumu

Festival bünyesinde 5-6 mayıs 2009 tarihlerinde İstanbul Modern'de Akdeniz Kuklası Sempozyumu gerçekleşiyor. Sempozyumda "Akdeniz'de Kukla Geleneği", "Karagöz ve Akdeniz Kuklasına Etkisi", "Akdeniz'de Kukla Etkileşimi" ve "Akdeniz Kuklası ve Toplum - Dün ve Bugün" adlı başlıklar altındaki konular tartışılıyor.

Festival Programı

05 mayıs

13.00 - Sabancı Müzesi / İspanya - Companyia Jordi Bertran

06 mayıs

11:00 - Profilo Kültür Merkezi / Rusya - Nikolai Zykov Puppet Theatre
20:30 - Kukla İstanbul / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu

07 mayıs

11:00 - Kukla İstanbul / KKTC - Mehmet Ertug

08 mayıs

14:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
14:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
14:00 - Beykoz Bld. Feridun Karakaya Sahnesi / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu
14:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / Rusya - Nikolai Zykov Puppet Theatre
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / Rusya - Nikolai Zykov Puppet Theatre
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
 
09 mayıs

12:00 - Küçükçekmece Bld. Cennet Kültür Merkezi / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu
14:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
14:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
14:00 - Özel Yüzyıl Işıl Okulları / Japonya - Akebi Group
14:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Trukitrek
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
16:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
18:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro
19:30 - Fransız Kültür Merkezi / Fransa - Compagnie Philippe Genty
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Trukitrek
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / Türkiye - Açıkgöz Kukla Tiyatrosu
20:00 - Ümraniye Meydan AVM / İspanya - Tanit Teatro

10 mayıs

12:00 - Küçükçekmece Bld. Cennet Kültür Merkezi / Japonya - Akebi Group
14:00 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
14:30 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
15:00 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
15:30 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre

11 mayıs

15:00 - Fransız Kültür Merkezi / Fransa - Compagnie Philippe Genty
17:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / İran - Yasetamam
18:30 - Özel Sezin Okulu / Almanya- Altrego
18:30 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
19:00 - Fransız Kültür Merkezi / Fransa - Compagnie Philippe Genty
19:00 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
19:30 - Kukla İstanbul / Macaristan - Mikropodium Family Puppet Theatre
20:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / İran - Yasetamam

12 mayıs

11:00 - Profilo Kültür Merkezi / Türkiye - Ahşap Çerçeve Kukla Tiyatrosu
11:00 - Ümraniye Kültür Merkezi / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu
13:00 - Fransız Kültür Merkezi / Japonya - Akebi Group
13:00 - Kukla İstanbul / Türkiye - Kurmalı Salyangoz
17:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / İspanya - Tanit Teatro
19:00 - Fransız Kültür Merkezi / İspanya - Trukitrek
20:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / İspanya - Tanit Teatro
20:30 - Beykoz bld. Feridun Karakaya Sahnesi / Çek Cumhuriyeti- Lisen Theatre Company
 
13 mayıs

11:00 - Kukla İstanbul / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu
13:00 - Fransız Kültür Merkezi / Rusya - Nikolai Zykov Puppet Theatre
17:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / Yunanistan - Omma Studio
19:00 - Fransız Kültür Merkezi / Almanya- Altrego
20:00 - Neşet Aşkiye Çal Sahnesi / Yunanistan - Omma Studio
21:00 - Taksim Meydanı / İtalya - Controluce

14 mayıs

11:00 - Kukla İstanbul / Türkiye - Taceddin Diker
13:00 - Fransız Kültür Merkezi / İspanya - Tanit Teatro
14:00 - Bahçelievler Bld. Necip Fazıl Kısakürek Kültür Merkezi / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu
19:00 - Fransız Kültür Merkezi / Çek Cumhuriyeti- Lisen Theatre Company

15 mayıs

13:00 - Fransız Kültür Merkezi / Türkiye - İBB Şehir Tiyatroları
13:00 - Profilo Kültür Merkezi / Türkiye - Kurmalı Salyangoz
13:00 - Profilo Kültür Merkezi / Türkiye - Uçan Eller Kuklaevi
19:00 - Fransız Kültür Merkezi / Yunanistan - Omma Studio
20:30 - Küçükçekmece Bld. Cennet Kültür Merkezi / İtalya - Controluce

16 mayıs

12:00 - Sefaköy Kültür ve Sanat Merkezi / Rusya - Nikolai Zykov Puppet Theatre
14:00 - Fransız Kültür Merkezi / İran - Yasetamam
20:30 - Ümraniye Meydan AVM / İtalya - Controluce
 
17 mayıs

12:00 - Sefaköy Kültür ve Sanat Merkezi / Türkiye - Cengiz Özek Gölge Tiyatrosu

12. Uluslararası İstanbul Kukla Festivali / 5 – 17 mayıs 2009, İstanbul

Geleneksel gölge oyunumuz Karagöz-Hacivat Avrupa'nın en önemli medya müzesinde gösterime giriyor.

Türk geleneksel kültürünün ortaoyunu ve meddah ile birlikte en önemli köşe taşlarından biri olan gölge oyunu ''Karagöz-Hacivat'' 25 nisan 2008 cuma günü Karlsruhe'de Avrupa'nın en önemli medya sanatı müzelerinden biri olan ZKM'de (Zentrum für Kunst und Medientechnologie) seyircilerle buluşuyor.

ZKM, gösteriye gelecek Türk seyircilere oyunun başlangıç saatlerinden bir saat önce müzelerini Türkçe rehber eşliğinde ücretsiz olarak gezdiriyor.

Karagöz'ü yaşatmak ve tanıtmak ile ilgili çalışmalara katkıda bulunmak için Türk-Alman Kültür Platformu ve Tiyatro Diyalog'un organizasyonunu üstlendiği gösteriyi İstanbul'dan Hayâli Emin Şenyer gerçekleştiriyor.

Eskiden ramazan gecelerinin vazgeçilmez eğlencesi olan Karagöz ve Hacivat'ı Almanya'daki seyircilerle buluşturacak ''Karagöz'ün Sünnet Düğünü'' başlıklı oyun, cuma günü saat 15:30 ve 18:00'de olmak üzere iki defa gösterime sunuluyor.

Emin Şenyer

1976 yılında T.C Kültür Bakanlığı tarafından Türkiye'nin en iyi Karagöz ustası seçilen Metin Özlen'in yanında uzun yıllar asistanlık yaparak yetişti. Üniversitelerde ve çeşitli okullarda Karagöz seminerleri, konferansları ve dersleri verdi. Yurtdışındaki çeşitli festivallere de Türkiye'yi temsilen katıldı. Şenyer'in Karagöz figürleri koleksiyonları Portekiz Kukla Müzesi ve Almanya'daki Rautenstrauch-Joest Müzesi tarafından satın alındı ve halen bu müzelerde sergileniyor.

Türkisches Schattentheater - Karagöz Hacivat Oyunu - Karagöz'ün Sünnet Düğünü, Hayâli Emin Senyer / 25 nisan 2008, Saat : 15:30 ve 18:00, Düzenleyen: Tiyatro Diyalog & Türk-Alman Kültür Platformu, ZKM | Zentrum für Kunst und Medientechnologie Karlsruhe - Almanya