Musa Baba Tekkesi - Bulgaristan

[KanalKultur] - Musa Baba Tekkesi [Текке Муса Баба] © Foto: İsmail Engin, Kozluca / İzbul Köyü [с. Избул], Yeni Pazar [Novi Pazar; Нови Пазар] Şumnu [Şumen; обл. Шумен], 2002

[KanalKultur] - Musa Baba Tekkesi [Текке Муса Баба] © Foto: İsmail Engin, Kozluca / İzbul Köyü [с. Избул], Yeni Pazar [Novi Pazar; Нови Пазар] Şumnu [Şumen; обл. Шумен], 2002 →  

Devamını oku...

Ahmet Hezarfen: Bulgaristan'da Doğu Rodop Sıradağları Bölgesi'nde (Edirne'ye yakın) Bulunan Alevi-Bektaşi Tekke ve Türbeleri

Mandacılar köyünde Elmalı Baba Tekkesi / Текке Елмалъ Баба – с. Биволяне, община Момчилград, обл. Кърджали

[KanalKultur] - Bulgar araştırmacılardan Mariya P. Nikolçovska yukarıda adı geçen Doğu Rodop Sıradağları Bölgesi'nde birçok tekke ve türbe bulunduğunu; bunların çoğunun Alevi-Bektaşilere çok azının da Sünnilere ilişkin olduğunu; Sünnilerin köylerindeki Alevi-Bektaşi tekkelerinin pek bakımsız bulunduğunu, Bektaşilere de bakım ve onarımlarına izin vermediklerini; bu tekke ve türbelerde yılın belirli günlerinde Alevi-Bektaşilerin toplanarak Nevruz'da İmam Ali'nin doğum gününü, 10 Muharrem'de İmam Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesini, "Aşure günü"nü, "Hıdırellez"i, "Kasım Doksanı-Acı-Su"yu, "Yedi Kızlar Aşı"nı, "Sayacılar-Camalcılar" (erkek karnavalı) törenlerini yaparken saz çalıp, nefes söylediğini belirtiyor.

a) Mestanlı (Momçilgrad / Момчилград) Yöresindeki Tekke ve Türbeler

1. Dambala (Damla Taş) Akçeli tepe eteğinde Akçeli Baba Türbesi

2. Şifalı kaplıcalara yakın Dambala'nın Yaran Baba Türbesi

3. Çomakovo (Broş) köyü arazisinde Balım Baba Türbesi

4. Bivolyane (Mandacılar) köyü civarında Kilise Tepe'de Hüseyin Baba

5. Gorno Tozlar (Yukarı-Toz) köyü üzerinde Gedik Baba Türbesi

Yukarıdaki türbelerde yaz mevsimi cemleri yapılmaktadır. →

Devamını oku...

Demir Baba Tekkesi (16. Yüzyıl)

"Demir Baba Tekkesi", © Foto: İsmail Engin, Mumcular (Sveştari / Свещари), İsperih (Исперих / Kemallar) - Razgrad (Разград), 2005

[KanalKultur] - Daldık aşk adlı denize /
Erenlerden irdik ize /
Akyazılı Sultan bize /
Medet himmet kerem eyle //

[Denizlerli Haydar Baba]

"Ben seni doğurdum ünlü bir veli, sen gene oldun bir deli. At, giyecek hizmetçi yolluyorum sana; hemen dön görevinin başına!"

[Derviş Hasan Pehlivan'ın annesinin söylediği rivayet ediliyor]

Demir Baba Tekkesi, Kuzey-Doğu Bulgaristan'da Deliorman'da Mumcular (Sveştari / Свещари) [İsperih (Исперих / Kemallar) - Razgrad (Разград)] köyü yakınında bulunuyor.

Mimari olarak klasik Osmanlı dönemine (16. yüzyıl) ait.

Traklara ait eski bir tapınak üzerine yapılmış.

Tekkenin içinde Bulgaristan'da efsanevi bir şöhret kazanan ve evliya addedilen Demir Baba'nın mezarının olduğu belirtiliyor.

Demir Baba, Akyazılı Sultan'ın müridi Derviş Hasan Pehlivan'dır (16. yüzyıl). Babası Ali Dede, annesi Zahide'dir.

Tekke, 1970 yılında Bulgaristan Resmi Gazete'nin  97. sayısında yayımlanan kararla "yerel önem taşıyan kültür eseri" olarak ilan edilmiş; 1991 yılında da - halen sona ermeyen - bir restorasyon projesi başlatılmış.

1781 ve 1869 tarihli iki Osmanlı arşiv belgesinde tekke yakınında bir caminin de bulunduğu kaydediliyor. Cami sonradan yıkılmış, 1956 yılından sonra temelleri de ortadan kaybolmuş...

Tekke, sosyal hayattaki etkisi nedeniyle, ideolojik tartışmalara yol açmış; bu meyanda kimi Bulgar tarihçiler tarafından tekkenin Bulgar hanı Omurtag'ın [ya da Omortag (Омуртаг) (814 - 831)] türbesi olduğu tezi de ileri sürülmüş... →

Devamını oku...

Yanyatır "Mürşid" Ocağı - Mürşid Ali Haydar Coşkun (1911-1991)

Yanyatır "Mürşid" Ocağı - Mürşid Ali Haydar Coşkun (30 ekim 1931, İzmir)

[KanalKultur] - Şeyh Ekber → Dur Hasan Dede → Hızır Dede → Mürşid Körüklü Hasan Dede → Hızır Dede → Abidin → Hasan → Haydar

Mürşid Abidin Dede'nin oğlu Hasan (Coşkun) Efendi'nin - ki, kardeşi de Mürşid Feyzullah Dede'dir - (ölm. 1961) Fatma Hanım'la izdivacından olan 5 çocuğundan (Ali Haydar, İbrahim, Fayzullah, Şarban, Hüsniye) biridir.

Babası gibi bağcılık yaptı...

Kendisi gibi Yanyatır Ocağı'ndan olan Sakine Ertürkmen [Şeyh Ekber → Dur Hasan Dede → Hızır Dede → Mürşid Körüklü Hasan Dede → Ali Efendi → Asım Dede → Ali Çelebi (Ertürkmen) → Hızır Ertürkmen (ve annesi Akkız Ertürkmen) → Sakine Ertürkmen] ile evlendi. 7 çocuğu oldu. İlk çocuğu Birsen bebekken Hakk'a yürüdü. Birsen'in ardından Hasan, Nagi, Yılmaz, Hızır, Hüseyin ve Abidin adında 6 oğlu oldu. →

Devamını oku...