"Zina ve Fuhuş Arasında Kalanlar"

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları] 220 (2012), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih, nisan 2012'de yayınlanan 220. sayısında Fikret Yılmaz'ın "Zina ve Fuhuş Arasında Kalanlar: Fahişe, Subaşıya Karşı" yazısını kapağa taşıyarak önemli bir tartışmayı okuyucularla paylaşıyor.

Toplumsal Tarih dergisinin 220. sayısında Fikret Yılmaz, 1580 yılında Edremit kazasında saldırıya uğrayan bir kadının davasını ele alıyor. Tanıklıkların mahkemede bu kadının fahişe olduğunu söylemesi üzerine, kadının subaşıya " s.dim ise siyasetim edin" demesiyle davanın seyri değişir. Fikret Yılmaz İslam hukukunda fuhuşun zina içinde değerlendirilmesinden yola çıkarak 16. yy Osmanlı İmparatorluğu'ndaki uygulamaları, Edremit'teki vakayı da göz önünde tutarak bir hukuk tarihi tartışmasına giriyor.

Nüket Esen, Ahmed Midhat ile Fatma Aliye arasındaki mektuplaşmalarda ilişkilerinde gerginlik yaratan meselelere odaklanarak, 20. yy başında Osmanlı entelektüel çevresinde bir kadının erkeklerden izin almadan yayın yapma, sorgulama ve karşı çıkma isteğini değerlendiriyor.

Benoit Fliche, türbelerde ve camilerde süregelen adak geleneğini, Diyanet'in bu norm dışı davranışlara karşı geliştirdiği önlemleri ve Müslümanların kiliselerde yine adak geleneği içerisinde değerlendirilebilecek ritüellerini kaleme alıyor.

Saadet Özen, 20. yüzyılın başında Balkanlar'da bulunan ve sayısız fotoğraf ve filme imza atan Manakilerin, çektikleri Hürriyet fotoğrafları ile Meşrutiyet'in ilânını epik bir destana dönüştüren görüntü mühendisliğini inceliyor.

Muazzez Pervan, Dersimlilerden Mektuplar (1941- 1953) kitabında da bahsedilen Dersim 38' sürgünlerinden Tunceli mebusu Necmeddin Sahir Sılan'a gönderilen mektuplara dayanarak, yaşananların sürgünlerin hayatında nasıl bir tahribata neden olduğunu ortaya koyuyor. →

Devamını oku...

"Antropolojik Dilbilimi"

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları] 219 (2012), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih, mart 2012'de yayınlanan 219. sayısında Ayşe Yazıcıoğlu'nun Cemal Kafadar ile Tarihçinin Odası söyleşi dizisinin ilki için yaptığı konuşmayı kapağına taşıdı: "Tarihçinin Odası I: Cemal Kafadar ile Söyleşi"

Ayşe Yazıcıoğlu dünya çapında tanınan, Osmanlı tarihi alanında önemli çalışmaları bulunan ve halen Harvard Üniversitesi'nde dersler veren Cemal Kafadar ile kendi kişisel hikayesi üzerinden entelektüelliği, tarih anlayışını, etkilendiği isimleri, çalışırken elinden düşürmediği kitapları, dinlediği müzikleri konuşup, çalışma odasına konuk oluyor.

Esen Özdemir yazar, fotoğrafçı ve yönetmen üç kadın; Gülfer Akkaya, Gülşin Ketenci ve Güliz Sağlam ile 1960'lı ve 1970'li yıllarda sosyalist hareketlerdeki kadınları konuşuyor.

İbrahim Öztürkçü, Tarih Vakfı - M. Zeki Pakalın Arşivi'nde bulunan İbnülemin Mahmud Kemal İnal ile İbrahim Alâaddin Gövsa arasındaki içerik ve şekil açısından son derece ilginç olan mektupları okurlara sunuyor ve tarihsel bağlamında inceliyor.

Zafer Toprak, Türkiye'de antropolojik dilbilimi çalışmalarının nasıl başladığını ve Carl Brockelmann, Sadri Maksudi gibi biliminsanlarının bu çalışmaları nasıl etkilediğini ele alıyor. →

Devamını oku...

Antropolojiden Biyolojiye... Erken Cumhuriyetin Doğa Bilimleri

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları] 218 (2012), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih'in şubat 2012'de yayınlanan 218. sayısında François Dosse'un Nonfiction.fr sitesi ile yaptığı konuşmayı kapağa taşındı: "François Dosse ile Bir Söyleşi: Tarihsel Kişilikler, Unutulmayacak Olaylar".

Tarihyazımı alanında önemli çalışmaları bulunan, ayrıca çağdaş Fransız düşüncesinin önde gelen isimlerinin de biyografı olan François Dosse, Nonfiction.fr sitesine verdiği söyleşide tarih ve bellek, bireysellik ve toplumsallık, olaylar ve süreler arasındaki karmaşık ilişkilerin gelişmelerini anlatıyor.

Zafer Toprak, "Antropolojiden Biyolojiye... Erken Cumhuriyetin Doğa Bilimleri" konusunda 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'da biyoloji, botanik, jeoloji, zooloji alanlarında kaydedilen gelişmelerin Türkiye'de Tek Parti döneminde ders kitaplarında nasıl yer aldığını okuyuculara aktarıyor.

Beno Kuryel, teknoloji ve mühendislik bilimlerinin kavramsal tarihine ilişkin bu ikinci yazısında hem olgusal içerikle hem de bu evrim sürecinin kavramsal yapılanmasındaki etkileşimleriyle son iki yüzyılın üstünde bir zaman diliminin kapsamlı bir incelemesini sunuyor.

Bülent Bilmez, Dersim'38 hakkındaki genelde dar ideolojik yaklaşımlar ve ön-kabullere dayanan söylemlerin ötesinde tarihyazımında daha başka neler yapılabileceğini tartışıyor.

Charles Sabatos, İslam'ın yayılmasının bir sonucu olarak erken modern dönemde Doğu ve Orta Avrupa'da "Osmanlı" esaret anlatılarının nasıl ayrı bir tür olarak ortaya çıktığını belirtiyor.

Roger Deal, Fransız Polis Müfettişi Bonnin Efendi'nin raporları üzerinden 19. yüzyılda polislerin basit hırsız yakalama birimlerinden soruşturma ve toplum düzenini korumaya dayalı polis teşkilatlarına dönüşmesinde özellikle soruşturma tekniklerinin gelişimini inceliyor.

Sophie Basch, Gérard de Nerval'in Pandora'nın korkutucu garipliğini tasvir etmek için Doğu'daki belli başlı fantastik figürlerden, örneğin bir insan başı ile yılan gövdesine sahip olan Şahmeran'dan ilham almış olabilir mi sorusunu cevaplandırıyor. → 

Devamını oku...

"Arşivler Meselemiz", "Düşten Gerçeğe Alamut Kalesi", "Dersim '38'i Araştır(ma)mak"...

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları] 217 (2012), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih, ocak 2012'de yayınlanan 217. sayısında Oktay Özel'in "Arşivler Meselemiz: Siyaset Kurumunun Tarihçiyle Tehlikeli Dansı ve Meşrutiyet Kaybı" başlıklı yazısını kapağa taşıyor.

Oktay Özel, Türkiye'de arşivler konusunda yaşanan güncel tartışmaların önümüze serdiğinden çok daha derin boyutları olduğuna dikkat çekip, siyasetçi ile tarihçi arasındaki problemli ilişkiye ve devletin arşivleri resmi görüş doğrultusunda kullandırma gayretlerine işaret ediyor.

Dr. Ebru Oğurlu, Dr. Emre Erşen, Yrd. Doç. Dr. İbrahim Mazlum, Dr. Nurşen Gürboğa, Dr. S. Gülfer Ihlamur Öner, Marmara Üniversitesi'nde çalışma arkadaşları olan Profesör Dr. Büşra Ersanlı'nın toplumsal adalet ve demokrasiye adanmış hayatını ele alan bir yazı kaleme alıyorlar.

Mete Tunçay, 21 Eylül 1920'de Rusya'daki TKP İstihbaratının verdiği bir mülâkatı sunarak Türkiye solunun 1920 sonbaharında M. Kemal Paşa'ya ve Milli Mücadele'ye bakışını ortaya koyuyor.

Bülent Bilmez, Dersim 38 hakkında geçmişten günümüze yaşanan tartışmaları ve oluşan literatürü ele alırken, konuya Dersimlilerin hassasiyetlerini öne alarak yaklaşıyor.

Cihangir Gündoğdu ise Haydaranlı Hıdır Ağa'nın ve Koçanlı Hüseyin Ağa'nın mektuplarını sunarak aşiret ileri gelenlerinin kendi bölgelerindeki askeri ve mülki erkânla görüşmelerini değerlendiriyor.

Bülent Genç ve Vural Genç, Alamut Kalesi'ni özellikle kazı döneminde ziyaret ederek mimarisini, çeşitli bölümlerini, uzun süren kuşatmalara dayanan depolama sistemlerini, sur duvarlarını ve kalenin genel yapısını inceliyorlar.

Yenikapı kazılarında ortaya çıkarılan tekneler ve bunların konservasyonuyla ilgili çalışmaları yürüten Ufuk Kocabaş, Işıl Özsait - Kocabaş, Evren Türkmenoğlu, Taner Güler ve Namık Kılıç kaydedilen gelişmeleri anlatıyorlar. → 

Devamını oku...