kanalkultur.com

Çepniler: 'Nazar Değmesin' - Kadırga Yaylası

Çepniler: 'Nazar Değmesin', © Foto: İsmail Engin, Kadırga Yaylası, Özkürtün, Kürtün -  Gümüşhane, 1990

[KanalKultur] - Çepniler: 'Nazar Değmesin', © Foto: İsmail Engin, Kadırga Yaylası, Özkürtün, Kürtün -  Gümüşhane, 1990

"Çukurova Folkloru (İçin) / Seksen Kapıya Doksan Değnek Çalmak - Âşık Karayiğit Osman'ın Hikâye Repertuvarı"

Bekir İşlek: Çukurova Folkloru (İçin) / Seksen Kapıya Doksan Değnek Çalmak - Âşık Karayiğit Osman'ın Hikâye Repertuvarı. Çatı Kitapları, Düziçi Folklor Kitapları: 4, İstanbul 2012, 520 S., ISBN: 978-605-4337-61-3

[KanalKultur] - Araştırmacı yazar Bekir İşlek'in üçüncü kitabı geçtiğimiz günlerde "Çukurova Folkloru (İçin) / Seksen Kapıya Doksan Değnek Çalmak - Âşık Karayiğit Osman'ın Hikâye Repertuvarı" (İstanbul 2012, büyük boy, 520 sayfa) adıyla yayınlandı...

Yazarın "Düziçi Folklor Kitapları" serisinden olan bu üçüncü kitabı, önceki kitapları "Tekeden Teleme Çalmak" (İstanbul 2009, 272 sayfa) ve "Bir Cerene Av Olmak" (İstanbul 2010, 272 sayfa) isimli kitaplarının devamı mahiyetinde; aynı zamanda serinin de dördüncü kitabı.

Eserin konusu Düziçi / Çukurova folkloru...

Eserde Düziçi / Çukurova kültür ürünlerinden henüz sözlüklere geçmemiş pek çok kelime dâhil atasözü ve deyimi bazen zıtlarıyla, çelişenleriyle birlikte açıklanıyor. Yazar bunu yaparken, zaman zaman Çukurovalı diğer eli kalem tutanların yazılarını da alarak kitabı bir bakıma Çukurovalılar ile bölgesel deyimle "horantacak" (ailecek) yazıyor.

Kitapta şu başlıklar göze çarpıyor:

"Delisi Tutmak, Ocak, Ocaklık, Ocaklama, Ocak Ayırmak, Ateşle Konuşmak, Kav, Sinsin Ateşi, Kil ve Kül, Ağzı Kızıllık, Çelişen Atasözleri, Mıkdanlı, Düşünü Heyketlerken Oynaşını Heyketlemek, Adı Batasıca, Cin, Cindarlık, Sidiklik Bağlamak, Nohut / Hırsız Şişirmek, Yakma / Buzağı Muskası, Muska, Kurt Ağzı Bağlamak, Nazar Değmesi, Doksancık Cücüğü, Kocakarının Kışı, Çocuk Toprağı / Çocuk Belemek, Toprak Yemek, Hacamat, Aşçı, Kınacı, Çomçalı Gelin, Ekşi, Tetiri..."

Kitap 102.ci sayfasından sonra Düziçili Âşık Karayiğit Osman hakkındaki bilgi ve değerlendirmelerle devam ediyor. Sonra âşığın anlattığı şu hikâyeler yer alıyor: Balbörek Hikâyesi, Ahmet Bey ve Güheri Hikâyesi, Ali Paşa Hikâyesi, Âşık Garip Hikâyesi, Deli Boran Hikâyesi, Gündeşlioğlu Hikâyesi, Güzel Ahmet Hikâyesi, Han Mahmut Hikâyesi, Hurşit Hikâyesi, Öksüz Ali Hikâyesi ile Köroğlu Hikâyelerinin Kır Atın Kaçırılması Hikâyesi, Güzel Ayvaz'ın Kaçırılması Hikâyesi, Turna Teli Hikâyesi, Moskof Seferi Hikâyesi, Gürcistan Seferi Hikâyesi... →

Devamını oku...

Antropolojiden Biyolojiye... Erken Cumhuriyetin Doğa Bilimleri

Toplumsal Tarih [Tarih Vakfı Yayınları] 218 (2012), 96 S., ISSN 1300-7025-9-1

[KanalKultur] - Toplumsal Tarih'in şubat 2012'de yayınlanan 218. sayısında François Dosse'un Nonfiction.fr sitesi ile yaptığı konuşmayı kapağa taşındı: "François Dosse ile Bir Söyleşi: Tarihsel Kişilikler, Unutulmayacak Olaylar".

Tarihyazımı alanında önemli çalışmaları bulunan, ayrıca çağdaş Fransız düşüncesinin önde gelen isimlerinin de biyografı olan François Dosse, Nonfiction.fr sitesine verdiği söyleşide tarih ve bellek, bireysellik ve toplumsallık, olaylar ve süreler arasındaki karmaşık ilişkilerin gelişmelerini anlatıyor.

Zafer Toprak, "Antropolojiden Biyolojiye... Erken Cumhuriyetin Doğa Bilimleri" konusunda 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'da biyoloji, botanik, jeoloji, zooloji alanlarında kaydedilen gelişmelerin Türkiye'de Tek Parti döneminde ders kitaplarında nasıl yer aldığını okuyuculara aktarıyor.

Beno Kuryel, teknoloji ve mühendislik bilimlerinin kavramsal tarihine ilişkin bu ikinci yazısında hem olgusal içerikle hem de bu evrim sürecinin kavramsal yapılanmasındaki etkileşimleriyle son iki yüzyılın üstünde bir zaman diliminin kapsamlı bir incelemesini sunuyor.

Bülent Bilmez, Dersim'38 hakkındaki genelde dar ideolojik yaklaşımlar ve ön-kabullere dayanan söylemlerin ötesinde tarihyazımında daha başka neler yapılabileceğini tartışıyor.

Charles Sabatos, İslam'ın yayılmasının bir sonucu olarak erken modern dönemde Doğu ve Orta Avrupa'da "Osmanlı" esaret anlatılarının nasıl ayrı bir tür olarak ortaya çıktığını belirtiyor.

Roger Deal, Fransız Polis Müfettişi Bonnin Efendi'nin raporları üzerinden 19. yüzyılda polislerin basit hırsız yakalama birimlerinden soruşturma ve toplum düzenini korumaya dayalı polis teşkilatlarına dönüşmesinde özellikle soruşturma tekniklerinin gelişimini inceliyor.

Sophie Basch, Gérard de Nerval'in Pandora'nın korkutucu garipliğini tasvir etmek için Doğu'daki belli başlı fantastik figürlerden, örneğin bir insan başı ile yılan gövdesine sahip olan Şahmeran'dan ilham almış olabilir mi sorusunu cevaplandırıyor. → 

Devamını oku...

Bahreyn: Karanlıkta Çığlık Atmak

Bahreyn: Karanlıkta Çığlık Atmak [Bahrain: Shouting in the Dark] / Yön. / Dir.: May Ying Welsh; 2011, 51', Katar, Bahreyn, ABD / Qatar, Bahrai, USA

Bahreyn: Karanlıkta Çığlık Atmak / Bahrain: Shouting in the Dark
Yön. / Dir.: May Ying Welsh
2011, 51', Katar, Bahreyn, ABD / Qatar, Bahrai, USA

[KanalKultur] 16 şubat 2011: Binlerce gösterici iktidardaki Khalifa ailesini protesto için Bahreyn sokaklarına döküldü.... Tunus ve Mısır'daki protestolar sonrasında, Bahreyn de reform için hazır olduğunu hissetti.

21 şubat 2011: Bahreyn nüfusunun dörtte sokaklarda dışarı çıktı ve bir araya geldi...

Ancak gösteriler, kitlesel cinayetler ve tutuklamalarla sonuçlandı. Barışçıl bir sivil hareket, acımasız bir hükümetin olduğunu gösterdi.

"Shouting in the Dark" Bahreyn'de demokrasi yanlısı protestoları ve onların hükümet, asker ve polis tarafından acımasızca nasıl bastırıldığını gözler önüne koyuyor... Baskı zaman içinde şiddete dönüştü. Doktorlar hapsedildi. Yaralanan insanların uydurulduğu ileri sürüldü. Mahkumlar duruşmalara çıkarılmadan infaz edildi... İşkenceler yapıldı...

"Shouting in the Dark", gizlice çekilmiş görüntülerden oluşuyor...

Diktatörünün merhametine kalmış halkıyla herkes tarafından unutulmuş bir ülke. "Bahreyn: Karanlıkta Çığlık Atmak", Bahreynlilerin yüzyüze kaldığı acıklı ve umutsuz durumu gözler önüne seriyor. Zalimlerinin acımasız ve uzlaşmacı olmayan eylemleri yüzünden, halkın "Arap Baharı"nın haleflerinden biri olma girişimleri başarısızlıkla sonuçlanıyor. Bahreyn'de üç ay boyunca gizli bir şekilde çekilen film, demokratik hakları için mücadele eden, korku engelini aşmış bir halkın destanını izliyor. Film bir hastanenin içinde başlıyor. Doktorlar ve hemşireler, kalan en son güçleriyle imkânsızı denemekte, gelen yaralı protestocular selini ve devlet milis güçlerini tedavi etmektedirler. O sırada insanlığa bağlılık ve saygı ile işlerini yapmışlardır. Hepsinin şu anda hapiste olduğunu bilerek filmi izlemek insanı şaşkınlık ve çaresizlik içinde bırakıyor. Protestolar doğumda boğularak öldürülmüştür. Bu şok edici belgesel, unutulmuş bir ülkenin son tanıklığı... [KanalKultur]