Okay Temiz: "Derviş"

Yıllar boyunca topladığı ve yaptığı bir çok farklı enstrüman dahil tüm vurmalı çalgıları kendine özgü bir biçimde yorumlayan, en basit ritimleri bile çarpıcı bir anlatıma dönüştürebilen; Türk motiflerinin jazzcılar tarafından keşfedilmemiş örneklerini büyük bir heyecan ve ilgiyle jazz ailesinin tınılarına katan Okay Temiz'in "Derviş" adlı albümü 9 eserden oluşuyor.

Bektaşilik araştırmaların en önemli isimlerinden A. Yılmaz Soyyer "dervişlik" için, "Dervişlik muhibliğin bir üst aşamasıdır. Hazreti Muhammed aklı sembolize eder, Hazreti Ali aşkı sembolize eder. Manevi anlamda dervişliğe erişen aşka ulaşmış demektir. Ona yol gösterecek şey artık aşk'tır." diyor.

Bektaşi dervişi Şevki Koca da konuyla ilgili şunları kaydediyor:

"Bektâşî hizmet mertebeleri yakınlık duraklarına denk düşer. Bir Bektâşî muhibbi, tecelliyi Asar-ı Cemâl'i; bir Bektâşî dervişi tecelliyi Sıfat-ı Celâl'i; bir Bektâşî Babası da, Tecelliyi zât-ı Kemâl'i ifâde eden karşılıklardır. Buna, hüsnü-Cemâl ve vücud birliği denilir ki, kısaca karşılığı Aşkullah Sırrı demektir. Babagân-Nâzenîn Bektâşîlik'te kısaca dervişlik aşaması, Cem-ül Cem sırrının müteradifi olarak nitelenir ve her şeyin başlangıcı ve sonu olarak telâkkî edilir. Esasen derviş feyz-i Akdesi, baba ise, feyz-i mukaddesi temsil ederler. Babagân Bektâşîlik'te dervişlerin mücerred olanları olduğu gibi, müteehhil olanları da mevcuttur. Esasen, zahirdeki bu ayrılık, bâtında mevcut olmayıp cümlesi Cenâb-ı Hakk'ın nur esmasını, yani vücudsuzluğunu istimdat içindir. Mürşidin talebi ile, muhiblerin içinden bir can, Vakf-ı Vücud töreniyle derviş yapılır ve kendisine, hırka, kemer ve tac teslim edilir. Dervişlik, kelimenin tam manası ile hizmet basamağıdır. Derviş de sırası ile aşağıdaki onbir görevi tamamlamak zorundadır: Kilerci, Kahveci, Türbedar, Mihmandar, Kurbancı, Ayakçı, Çerağcı, Gözcü, Nakip, Ekmekçi, Ahçı (Aşçı). İşte bu hizmet konaklarını sabır ve tehammül ile idrâk eyleyen her derviş, mürşit ve muhibler tarafından ihtiyaca mukabil uygun görülürse, Bektâşî babalığına aday sayılır."

The Vulture, 7'00''
Va Va Va Va, 4'04''
After Peace, 5'10''
Confuced Harmony, 3'58''
Locust, 5'50''
Dervich Service, 8'54''
Silver Hand, 8'51''
Zumba, 4'49''
Dance for Peace, 4'40''

Okay Temiz

1939 yılında İstanbul'da doğdu. Ankara Klasik Müzik Devlet Konservatuarı'nda vurmalı çalgılar ve timpani eğitimi aldı. 1955'ten itibaren profesyonel müzik yapmaya başladı.

1957-1959 yıllarında Tophane Sanat Enstitüsü'nde eğitim çalışmaları yaptı; 1959-1967 yıllarında Türkiye'de Dans müziği orkestralarında çeşitli programlar ve şovlar sergiledi. 1967 yılında Ulvi Temel Orkestrası'na katılıp Avrupa'da büyük dans lokallerinde çalıştı. Aynı yıllarda İsveç macerası başladı. Orada doğaçlama alanında büyük etkisi olan trompetçi Maffy Falay ile tanıştı ve birlikte Sevda grubunu kurdular. Sonraki yıllarda Stockholm radyoları ve senfoni orkestrasına perküsyoncu olarak değişik renkler kattı. 

İsveç'te Amerikalı ünlü trompet ustası Don Cherry ile tanıştı. Jazz'ın önde gelen bu büyük ismi ile Temiz, senelerce festivaller, konserler ve plaklar yaptı. Afrikalı Basscı Johnny Dyani'nin de gruba katılmasıyla üçlü Amerika'nın en popüler müzik okullarından biri olan New Hemsher kolejinde dersler verdi. (1971) Türkiye'yi de ziyaret eden grubun Ankara'da verdikleri konser Sonet plak şirketi tarafından çıkarıldı.

Bir yıl sonra Temiz, albümünü güçlü basçı Dyani ve Güney Afrikalı trampetçi Mongezi Feza ile birlikte Xaba grubunu oluşturdu. Xaba grubu Temiz'in en önemli çalışmalarının başında gelir. Yapmış oldukları üç plak Sonet plak şirketi tarafından Skandinavya, Amerika ve İngiltere'de basılarak, bu çok özel grubun kısa bir sürede tanınması ve Jazz tarihinde ilgi ve saygı görmesi önemlidir. Avangart jazz olarak tanımlayacağımız bir sitilin çok değişik bir modelidir.