Ulaş Özdemir: Bu Dem

Geçtiğimiz günlerde, Ali Akbar Moradi ile İran'da yayınlanan "The Companion" adlı albümü Türkiye'de de dağıtılmaya başlanan Ulaş Özdemir'in yeni solo albümü "Bu Dem" Kalan Müzik tarafından yayınlandı. Özdemir'in, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Alevi-Bektaşi çalgıları dede sazı ve (ruzba) ile canlı olarak kaydettiği albüm, tamamı kendisi ve babası tarafından derlenmiş deyişlerden oluşuyor. Özdemir'in geleneksel Alevi-Bektaşi müziğini genç kuşaklara tanıtmak amacıyla kaydettiği albüm, "Bu Dem"de süren bir muhabbetin kayda geçirilmiş halini yansıtıyor…

Ariflerin kıblegahı
Şöyle bir sultanım vardır
Hakk'a bend eylemiş rahı
Gönülde mihmanım vardır

Elif Lâm Mim oldu ispat
Ye ile eyledi irşat
Ledünnü ilmine hikmet
Türlü gevher kânım vardır

Erenler gülbengin çeker
Âşıklar gözyaşın döker
Ab-ı zemzem oldu şeker
Halîl ür rahmanım vardır

İsmin metheder gaziler
Gönül aşnasın arzular
Yürekte yaram sızılar
Saracak Lokmanım vardır

Cür'asın içen mest oldu
Derdine düşen hast'oldu
Sadık ders aldı ust'oldu
Bir ismi Süphanım vardır

Söz: Âşık Sadık (1771-1837)
Kaynak: Kör İbo
Maraş / Çağlayancerit / Bozlar Beldesi
Derleyen: Ulaş Özdemir

Bu Dem

Dem, Alevi-Bektaşi toplumu için, soluk, hayat, an, keyif, çağ, zaman, devir, nefes, içki gibi hem zâhir hem de bâtın pek çok anlamı içeren, önemli kavramlardan birisidir.

Demin her haline göndermeler içeren "Bu Dem" albümü, Alevi-Bektaşi müziğinin kutsal sazları dede sazı ve ruzba (cura) ile canlı çalıp seslendirdiğim deyişlerden oluşmaktadır. Genel olarak Maraş yöresindeki dedelerden öğrendiğim ve bir kısmını babamla birlikte derlediğim ezgilerin büyük kısmını yeniden ele alıp, kendi müzikal birikimimle aktarmaya çalıştım. Albümde yer alan deyişleri, Alevi-Bektaşi edebiyatının farklı dönemlerde yaşamış ozanlarından seçmeye çalıştım.

Albümü, neredeyse yüz yıllık olan bu iki sazla, bir muhabbet havasında kaydetmemin başlıca sebebi, günümüz çalışmalarında pek rastlamadığımız bu sazları genç kuşaklara duyurabilmek; muhabbetin, bu demde de sürdüğünü gösterebilmektir. Ayrıca, bir zamanların irfan meclislerinde, dem'in erdem, erdem'in cem, cem'in her dem olduğu bir muhabbet ortamına özlemin ifadesidir. Âşık Derviş Kemal'in, dem'in hem zâhir hem de bâtın anlamlarına gönderme yaptığı bir şiirinde söylediği gibi: "Biz demleri derman bildik / Özümüzü demle sildik / Gördüğünüz hale geldik / Bu dem bizi insan etti"…

Bu çalışma, deyişlerini seslendirdiğim, bu inancı bugünlere taşıyan Alevi-Bektaşi dedeleri, babaları, erleri ve pirlerine adanmıştır.

Ulaş Özdemir